Paweł Edmund Strzelecki: podróżnik, odkrywca, filantrop

Last Updated on

Nakładem Wydawnictwa Naukowego UAM w Poznaniu ukazał się polski przekład australijskiego dzieła Lecha Paszkowskiego „Sir Paul Edmund de Strzelecki. Reflections on his life” (Melbourne 1997), polski przekład nosi tytuł „Paweł Edmund Strzelecki: podróżnik, odkrywca, filantrop”.

Okladka angielskojęzycznej książki o Strzeleckim

Przekład i wydanie polskie to inicjatywa stowarzyszenia Kosciuszko Heritage Inc z siedzibą w Sydney, które akcję sfinansowało. Strzelecki, odkrywca Góry Kościuszki przeżywa ostatnimi laty  swój redivivus również w Irlandii, gdzie awansował do rangi bohatera narodowego w uznaniu za jego akcję humanitarną w czasie Wielkiego Głodu (1847-49), kiedy to ocalił ponad 200 tysięcy irlandzkich dzieci od śmierci głodowej. W Clifden i Dublinie  odsłonięto kilka lat temu tablice pamiątkowe, a prezydent Irlandii odsłonił w 2019 r. wystawę poswięconą Strzeleckiemu, którą też pokazywaliśmy w Australii.

Tablica upamiętniająca Strzeleckiegi w Dublinie (fot. Wojciech Owsianowski)

Również w Australii  Strzelecki zaczyna być postrzegany nie jako polski harcerzyk na egzotycznej wycieczce, ale jako doświadczony podróżnik działający wespół z wielokulturową grupą. W  jego ekspedycji z Yass do Melbourne przez dziewicze tereny udział wzięli : Anglik, Irlandczyk, dwóch przewodników aborygeńskich oraz dwóch skazańców (convicts) – jeden Irlandczyk, a drugi Afrykanin z Londynu, którego prawdziwą tożsamość ustalono dopiero kilka lat temu. Tablicę pamiątkową na cześć ekipy Strzeleckiego odsłonięto w marcu br. na farmie, gdzie ekipa nocowała i skąd wyruszyła na szczyt nazwany później Górą Kościuszki. W uroczystościach z tej okazji udział wzięli m.in. ambasadorowie Polski i Irlandii oraz parlamentarzyści australijscy.

Welaregang Strzelecki Plaque (fot. Jacek Łuszczyk)

Australijska prasa o odsłonięciu tablicy Strzeleckiego  LINK
Filmowa relacja z odsłonięcia tablicy (czas 7 min, po angielsku) LINK

Strzelecki mal. Vitek Skonieczny (fot. Andrzej Kozek)
Kościół w Głuszynie – tu został ochrzczony Strzelecki (z archiwum Lecha Paszkowskiego)

Rzecz jasna, o  tych  wszystkich nowościach  nie przeczytamy w książce Paszkowskiego, bowiem została wydana w 1997 roku. Jednak znajdziemy w niej pełne informacje o jego życiu, m.in.  rewelacyjne opowieści o jego pracy na Kresach jako walczącego z korupcją plenipotenta  w majątkach księcia Franciszka Sapiehy. Tam zdobył cenne doświadczenie, które potem przydało mu się w czasie akcji pomocy głodującym w Irlandii. Co jeszcze  znajdziemy w dziele Paszkowskiego? O tym  piszę obszernie w Przedmowie do polskiego wydania.

Ernestyna Skurjat-Kozek (fot. Puls Polonii)

Książka pt. „Paweł Edmund Strzelecki:  podróżnik, odkrywca, filantrop” jest już w sprzedaży zarówno jako wydanie papierowe, jak i elektroniczne.

Okladka polskojęzycznej wersji książki o Strzeleckim

Ernestyna Skurjat-Kozek
Prezes Kosciuszko Heritage Inc.

Zdjęcie z miniatury: Strzelecki – dagerotyp retusz, NSW State Library (fot. Andrzej Kozek)