Od ram do dialogu – konferencja o przyszłości języka polskiego poza granicami kraju
8 grudnia 2025 roku w Warszawie odbyła się konferencja „Od ram do dialogu – systemowe wsparcie nauczania języka polskiego za granicą”, zorganizowana przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli instytucji rządowych, ekspertów, nauczycieli polonijnych oraz osoby zaangażowane w rozwój edukacji polskiej poza granicami kraju. Miałam zaszczyt uczestniczyć w tym spotkaniu, które stało się przestrzenią do wymiany doświadczeń, inspiracji i wspólnego poszukiwania rozwiązań dla wyzwań, przed którymi stoi edukacja polonijna. Razem z Agnieszką Żołek-Taskov (nauczycielką z Polskiej Szkoły w Randwick – przyp. JT) otrzymałyśmy stypendium uznaniowe IRJP, co jest dla nas ogromnym wyróżnieniem i motywacją do dalszej pracy na rzecz polskiej społeczności w Australii.
Konferencja rozpoczęła się od powitania uczestników przez Urszulę Starakiewicz-Krawczyk, Dyrektor Instytutu Rozwoju Języka Polskiego, a także wystąpień Barbary Nowackiej, Minister Edukacji, oraz Władysława Teofila Bartoszewskiego, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Już na wstępie podkreślono, że ramy programowe są pierwszym kamieniem milowym na drodze do systemowego wspierania rozwoju języka polskiego poza granicami kraju.
Dyskusja panelowa, w której uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Polonijnej Rady Konsultacyjnej, skupiła się na potrzebie dialogu, koordynacji i szukania nowych rozwiązań, które pozwolą lepiej odpowiadać na potrzeby Polonii. Zwrócono uwagę na wyzwania związane z autonomią uczelni wyższych, a także na problem rozbieżności między terminami rekrutacji na studia w Polsce a kalendarzem uzyskiwania świadectw dojrzałości za granicą.
W części inspiracyjnej konferencji pojawiły się niezwykle ciekawe wystąpienia dotyczące kreatywności i łączenia światów poprzez język polski. Maciej Makselon w swoim referacie „Co czyha na polszczyznę? I czy warto jej przed tym bronić?” zwrócił uwagę na zagrożenia dla języka w dobie globalizacji. Prof. Marzena Tytuła-Błasiak zaprezentowała metody nauczania języka polskiego jako odziedziczonego, pokazując, że dwujęzyczność to prawdziwa supermoc, która daje dzieciom większą elastyczność poznawczą i zdolność do kreatywnego myślenia. Dr Anna Rabczuk z Uniwersytetu Warszawskiego mówiła o języku jako pomostach łączących światy, podkreślając, że polszczyzna poza granicami kraju jest nie tylko narzędziem komunikacji, ale także nośnikiem tożsamości.
Ważnym punktem programu była prezentacja materiałów edukacyjnych opracowanych w ramach projektów dofinansowanych przez IRJP w 2025 roku. Prof. Przemysław Gębal przedstawił przewodnik po modelu polonijnej edukacji językowo-kulturowej „Wybieramy Polski!”, a także pakiety edukacyjne do nauki języka polskiego dla młodzieży i dorosłych, w tym „Polski na luzie” i „Polubisz polski”. Zaprezentowano również karty edukacyjne „Korzenie i skrzydła” oraz materiały z zakresu edukacji ekologicznej, zdrowotnej i obywatelskiej. Wiele emocji wzbudziła inicjatywa Polskiego Radia dla Zagranicy – cykl podcastów „Z polskim akcentem przy kawie”, który pokazuje, że język polski żyje tam, gdzie biją polskie serca.
Instytut Rozwoju Języka Polskiego przedstawił ambitne plany na przyszły rok. Konferencję zakończyła uroczysta gala wręczenia stypendiów IRJP, która była pięknym podsumowaniem dnia pełnego inspiracji i rozmów.
Magdalena Delport
Koordynatorka Polskiej Szkoły Sobotniej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Rowville
Zdjęcie tytułowe: Od lewej: posłanka Kinga Gajewska, dr Urszula Starakiewicz-Krawczyk, Agnieszka Żołew-Taskov, Magdalena Delport
Zdjęcie: archiwum Magdaleny Delport
